Government

State Duty to Protect
States have the obligation to protect against human rights violations by non-State actors, including businesses. Many countries in the region have laws relevant to business and human rights; however, implementation of those laws and application to businesses is low. Victims also often face challenges accessing remedy through the judicial system.

Jak głoszą Wytyczne ONZ dot. biznesu i praw człowieka, “Państwa mają obowiązek zapewnić ochronę przed naruszaniem praw człowieka przez strony trzecie, w tym przedsiębiorstwa, na swoim terytorium i/lub na obszarze objętym ich jurysdykcją. Wymaga to podejmowania odpowiednich kroków w celu zapobiegania takim naruszeniom, ich rozpoznawania, karania oraz zadośćuczynienia za nie, poprzez prowadzenie skutecznej polityki, działania ustawodawcze, regulacje i praktykę orzeczniczą.” (UNGP 1)

Zgodnie z prawem międzynarodowym, państwa mają obowiązek zapewnienia ochrony przed łamaniem praw człowieka przez podmioty niepaństwowe, w tym przedsiębiorstwa. Międzynarodowe ciała traktatowe, w tym Komitet Praw Człowieka i Komitet Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych, niejednokrotnie potwierdzały ten obowiązek państw.  Regionalne trybunały praw człowieka także podkreślają istnienie obowiązku ochrony praw człowieka, jaki spoczywa na państwach. Przykładowo, w sprawie Fadiejewa przeciwko Rosji, Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że to państwo jest odpowiedzialne za regulowanie działalności przedsiębiorstw, nawet tych nieznajdujących się pod jego kontrolą, a brak takiego uregulowania może skutkować odpowiedzialnością państwa za naruszenia praw, wskutek niezapewnienia odpowiednich ram prawnych.

Wypełniając swój obowiązek ochrony praw człowieka, państwa powinny:

  • Egzekwować przepisy prawa, które mają na celu lub wymuszają na przedsiębiorstwach poszanowanie praw człowieka, a także okresowo dokonywać przeglądu adekwatności tych przepisów i aktualizować je;
  • Zapewnić, by inne przepisy oraz polityki państwa regulujące tworzenie i prowadzenie działalności przedsiębiorstw, w tym prawo spółek, nie ograniczały przedsiębiorstw a raczej umożliwiały im poszanowanie praw człowieka;
  • Zapewnić odpowiednie wytyczne i poradnictwo dla przedsiębiorstw w zakresie przestrzegania praw człowieka we wszystkich aspektach ich działalności;
  • Zachęcać, a w razie potrzeby zobowiązywać, przedsiębiorstwa do komunikowania, w jaki sposób reagują na skutki, jakie ich działalność rodzi w sferze praw człowieka.

Różne instytucje państwowe mogą swoimi działaniami przyczyniać się do promowania idei praw człowieka i biznesu oraz postępu w tej dziedzinie. Instytucje krajowych rzeczników praw człowieka, zależnie od posiadanego mandatu, mogą opracowywać Krajowe Plany Działania (KPD), przyjmować skargi i/lub dokonywać ocen sytuacji w sprawach związanych z naruszeniami praw człowieka. Sądy oraz systemy sądownictwa to instytucje niezwykle ważne dla ofiar nadużyć, ponieważ to one zapewniają dostęp do mechanizmów naprawczych. Inne mechanizmy zapewniane przez państwa, na przykład inspekcje pracy, odgrywają istotną rolę w identyfikowaniu naruszeń, zapobieganiu im i rozwiązywaniu problemów przez nie wywołanych.

Więcej szczegółów znajdziesz na naszych stronach poświęconych Krajowym Planom Działań (National Action Plans) i ramom prawnym. Dodatkowe informacje na temat Wytycznych ONZ dot. biznesu i praw człowieka, w tym wskazówek co do ich wdrażania, znajdziesz na stronie Business & Human Rights Resource Centre. Ponadto informacje na temat polskich KPD znajdziesz na stronie PIHRB oraz na stronie polskiego MSZ.

Materiał wideo [tylko w jęz. angielskim]: https://www.youtube.com/watch?v=KMwYFEhoYcI&ab_channel=TheDanishInstituteforHumanRights

Rządy, przedsiębiorstwa i prawa człowieka w Europie Środkowo-Wschodniej i Azji Środkowej

Mechanizmy kontroli i zarządzania, a także działania państw należały do najważniejszych tematów poruszanych podczas Pierwszego Regionalnego Forum Biznesu i Praw Człowieka w Europie Wschodniej i Azji Środkowej First Regional Forum on Business and Human Rights in Eastern Europe and Central Asia w 2020 r. oraz Drugiego Regionalnego Forum Second UN Forum on Business and Human Rights in Eastern Europe and Central Asia w 2021 r.

Ze względu na wspólną historię, w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej i Azji Środkowej wypracowano podobne ramy prawne. Jak mówi Nevena Dičić Kostić z Belgradzkiego Centrum Praw Człowieka, to nie brak ustawodawstwa jest problemem w wielu państwach regionu, ponieważ istnieje niemało przepisów odnoszących się do praw człowieka w kontekście biznesu. Jednak stopień wdrożenia i stosowania tych przepisów pozostaje niewielki. Szczególnie niepokojący jest brak mechanizmów kontroli i nadzoru ze strony państwa. Inspekcje pracy, będące główną instytucją egzekwującą przestrzeganie praw pracowniczych, mają często słabą pozycje lub nie ma ich wcale. Przykładowo, Gruzja od lat boryka się z ogromnymi problemami dotyczącymi inspekcji pracy, pomimo iż należy do nielicznej grupy krajów regionu, które mają KDP w zakresie praw człowieka i biznesu.

Co więcej, ofiary naruszeń praw człowieka często mają utrudniony dostęp do sądowych środków zaradczych i naprawczych z powodu barier o charakterze prawnym, finansowym i praktycznym.  Systemy sądownictwa karnego nie posługują się językiem praw człowieka, zaś prawnikom i sędziom często brakuje wiedzy o prawach człowieka w kontekście biznesu.  Prawniczka Ana Dangova Hug wskazuje, że w Europie Wschodniej i Azji Środkowej na ofiarach nadużyć spoczywa “podwójny” ciężar dowodu – z jednej strony muszą edukować sędziów w zakresie standardów praw człowieka i biznesu, a z drugiej strony to na nich ciąży obowiązek udowodnienia odpowiedzialności. Więcej na ten temat dowiesz się na naszych stronach poświęconych środkom naprawczym.

Pinned Articles

Notice: Undefined offset: 0 in /home/eecabhr/sites/htdocs/wp-content/themes/eeca-resource-hub/includes/builder/module/PostSlider.php on line 813

First CEE&CA Summer Academy on Business and Human Rights

The Call for Applications for the first Central and Eastern Europe & Central Asia Summer Academy on Business and Human Rights (The CEE&CA Summer Academy) is now open! The CEE&CA Summer Academy will take place over five working days between 21-27 September,...

Брифінг – Виснаження: Аналіз шкоди навколишньому середовищу та права людини, завданої гідроенергетикою на Кавказі та в Центральній Азії

У цьому брифінгу викладені висновки з даних, зібраних за останні 10 років, разом з ілюстративними прикладами з регіону. Основні висновки включають: - Зареєстровано 265 проблем, пов'язаних з правами людини та навколишнім середовищем, які стосуються 32 гідроенергетичних...

Брифинг – Истощение: Анализ ущерба окружающей среде и правам человека, причиняемого гидроэнергетикой на Кавказе и в Центральной Азии

В этом брифинге представлены выводы из данных, собранных за последние 10 лет, наряду с иллюстративными примерами из региона. Основные выводы включают: - Зарегистрировано 265 проблем, связанных с правами человека и окружающей средой,...

Briefing – Drying up: Tracking the environmental and human rights harms caused by hydropower in the Caucasus and Central Asia

Hydropower accounts for a huge portion of energy in Armenia, Georgia, Kyrgyzstan & Taijkistan and will play a crucial role in the energy transition. But human rights & environmental concerns threaten the sector’s sustainability.

Стратегические судебные процессы против участия общественности

Стратегические судебные процессы против участия общественности (SLAPP) — это одна из тактик, используемых бизнес-актерами, чтобы люди не выражали обеспокоенность по поводу их действий. SLAPP могут принимать форму уголовных или гражданских исков, поданных с целью...

Strategic lawsuits against public participation

Strategic lawsuits against public participation (SLAPPs) are one tactic used by business actors to stop people raising concerns about their practices. SLAPPs can take the form of criminal or civil lawsuits brought to intimidate, bankrupt and silence critics. This hub...

Правозащитники и гражданские свободы

Работа правозащитников имеет огромное значение для бизнеса и движения за права человека из-за их критической важности для обеспечения корпоративной ответственности и подотчетности. Тем не менее, нападения на них растут. В этом хабе собраны новости об этих защитниках и...

Контрольный список: совершенствование регистрации корпоративных нарушений прав человека

Это вторая черновая версия контрольного списка, выработанная Сетью по ЭСКП (ESCR-Net) и Ресурсным центром по вопросам бизнеса и прав человека (Business & Human Rights Resource Centre), с учётом пожеланий представителей гражданского общества из различных стран...

Human Rights Defenders & Civic Freedoms

HRDs’ work is essential to the business and human rights movement because of their critical importance for ensuring corporate responsibility and accountability. Yet, attacks on them are growing. This hub brings together news on these advocates and communities -...

Checklist: Documenting Corporate Human Rights Impacts

This checklist is developed by ESCR-Net & Business & Human Rights Resource Centre, incorporating feedback from civil society representatives around the world. The checklist is available in 12 languages. Background The project responds to needs...

Latest Articles


Notice: Undefined offset: 0 in /home/eecabhr/sites/htdocs/wp-content/themes/eeca-resource-hub/includes/builder/module/Blog.php on line 1449
Брифінг – Виснаження: Аналіз шкоди навколишньому середовищу та права людини, завданої гідроенергетикою на Кавказі та в Центральній Азії

Брифінг – Виснаження: Аналіз шкоди навколишньому середовищу та права людини, завданої гідроенергетикою на Кавказі та в Центральній Азії

У цьому брифінгу викладені висновки з даних, зібраних за останні 10 років, разом з ілюстративними прикладами з регіону. Основні висновки включають: - Зареєстровано 265 проблем, пов'язаних з правами людини та навколишнім середовищем, які стосуються 32 гідроенергетичних...

czytaj dalej
Брифинг – Истощение: Анализ ущерба окружающей среде и правам человека, причиняемого гидроэнергетикой на Кавказе и в Центральной Азии

Брифинг – Истощение: Анализ ущерба окружающей среде и правам человека, причиняемого гидроэнергетикой на Кавказе и в Центральной Азии

В этом брифинге представлены выводы из данных, собранных за последние 10 лет, наряду с иллюстративными примерами из региона. Основные выводы включают: - Зарегистрировано 265 проблем, связанных с правами человека и окружающей средой,...

czytaj dalej
Стратегические судебные процессы против участия общественности

Стратегические судебные процессы против участия общественности

Стратегические судебные процессы против участия общественности (SLAPP) — это одна из тактик, используемых бизнес-актерами, чтобы люди не выражали обеспокоенность по поводу их действий. SLAPP могут принимать форму уголовных или гражданских исков, поданных с целью...

czytaj dalej
Strategic lawsuits against public participation

Strategic lawsuits against public participation

Strategic lawsuits against public participation (SLAPPs) are one tactic used by business actors to stop people raising concerns about their practices. SLAPPs can take the form of criminal or civil lawsuits brought to intimidate, bankrupt and silence critics. This hub...

czytaj dalej
Правозащитники и гражданские свободы

Правозащитники и гражданские свободы

Работа правозащитников имеет огромное значение для бизнеса и движения за права человека из-за их критической важности для обеспечения корпоративной ответственности и подотчетности. Тем не менее, нападения на них растут. В этом хабе собраны новости об этих защитниках и...

czytaj dalej
Контрольный список: совершенствование регистрации корпоративных нарушений прав человека

Контрольный список: совершенствование регистрации корпоративных нарушений прав человека

Это вторая черновая версия контрольного списка, выработанная Сетью по ЭСКП (ESCR-Net) и Ресурсным центром по вопросам бизнеса и прав человека (Business & Human Rights Resource Centre), с учётом пожеланий представителей гражданского общества из различных стран...

czytaj dalej
Human Rights Defenders & Civic Freedoms

Human Rights Defenders & Civic Freedoms

HRDs’ work is essential to the business and human rights movement because of their critical importance for ensuring corporate responsibility and accountability. Yet, attacks on them are growing. This hub brings together news on these advocates and communities -...

czytaj dalej